Taal was voor mensen die uit Indië naar Nederland kwamen de sleutel om snel op te gaan in de Nederlandse maatschappij, zo meent Philip Dröge. Philip Dröge is de auteur van de bestsel- ler Moederstad waarin hij in het moderne Jakarta op zoek gaat naar de sporen van het oude Batavia en van zijn familie.
‘Je moet het kunnen opzoeken’ was decennialang jaren tachtig betekenen: een hulpmiddel weten te raadplegen. Eerst de encyclopedie, toen Google, nu ChatGPT. Krijtborden werden slimme whiteboards, boeken gingen het raam uit ten faveure van iPads. Het klinkt als vooruitgang, maar het refrein is intellectuele luiheid: kinderen trainen hun duimen, niet hun verstand. Allerlei onderzoeken laten het de afgelopen jaren zien: parate kennis is afgenomen en kritisch denken en redeneren zijn curiosa geworden, een soort museumstukken waarvan af en toe het stof wordt afgeblazen.
Het resultaat is grotesk. In vermakelijke straatinterviews op sociale media plaatsen tieners Napoleon in de jaren vijftig en verklaren ze plechtig dat eerste atoombom ontplofte in 1778. Een studie uit 2020 laat zien dat slechts veertig procent van Nederlandse studenten de juiste jaartallen van de Eerste Wereldoorlog kent. Let wel: studénten, de aanstormende leiders van dit land. Ze kunnen rampzalig ingewikkelde dansjes reproduceren, maar denken niet verder dan de volgende swipe. Het collectieve geheugen is gereduceerd tot korte clips en virale onzin. Wat overblijft is oppervlakkigheid, verpakt als zelfexpressie. Het is niet hun schuld, oudere generaties hebben ze die kant op gestuurd.
