Voor de Nederlands-Indische gemeenschap

Niks Gebeurd

‘Precies dat is soms het hele punt: dat er ‘niks’ is gebeurd’

Anne Marsman (34) is psycholoog, traumatherapeut, oprichter van het online platform Traumanet en gepromoveerd op onderzoek naar de impact van ingrijpende jeugdervaringen. Ze werkte mee aan de documentaire ‘Stemmen van naoorlogse generaties’. Anne Marsman is derde generatie: haar grootouders van moeders kant zijn geboren in Indië en na de oorlog naar Nederland gekomen. Ze schrijft het liefst voorbij Indisch zwijgen. Over het kwetsbare, pijnlijke, donkere en duistere dat veelal werd en wordt verzwegen, maar ook een plek mag krijgen.

‘Er is vroeger niks gebeurd, dus ik snap gewoon verschillende varianten met enige regelmaat te horen krijg als ik in gesprek ben met mensen die soms al decennialang met zichzelf en het leven worstelen en maar niet begrijpen waarom. Met dat ‘niks’ bedoelen ze dan dat er in hun jeugd geen sprake was van oorlog, fysieke mishandeling of seksueel misbruik, en dat ze dus eigenlijk niks te klagen hebben. Sommigen benoemen dat laatste expliciet, om zichzelf vervolgens al dan niet hardop voor aansteller of mislukkeling uit te maken en met lege ogen naar de grond te staren. Alsof ze alleen recht op pijn en lijden hebben als ze ook daadwerkelijk waren geslagen. Of ook in het kamp hadden gezeten, zoals hun moeder of vader.

Waar ik er vroeger nog weleens tegenin bracht dat ik er aan twijfelde of er echt niks was gebeurd, is mijn reactie inmiddels anders. Wat ik nu namelijk maar al te goed begrijp, is dat precies dat soms het hele punt is: dat er niks is gebeurd. Of in elk geval veel te weinig van wat er wél had moeten gebeuren om veilig op te kunnen groeien tot een gezonde volwassene met zelfvertrouwen, eigenwaarde en voldoende zelfregulerend vermogen.