Deze bagage is niet zomaar een verzameling gewoontes; het is een diepgeworteld systeem van waarden dat generaties lang is doorgegeven. Om te begrijpen waarom we ons in bepaalde situaties op een specifieke manier gedragen, is het goed te kijken naar de pijlers van de Javaanse cultuur. Deze waarden vormen de ruggengraat van een levensfilosofie die draait om balans, respect en innerlijke rust. Ze kleuren, vaak onbewust, wie we vandaag de dag zijn en hoe we in verbinding staan met onze omgeving.
De kernwaarden van de Javaanse levenskunst
De Javaanse cultuur rust op een aantal fundamentele principes die het sociale en innerlijke leven sturen. Wie deze waarden met natuurlijk gemak weet te combineren, bezit de kwaliteit van alus: een vorm van innerlijke verfijning en beschaving die in de Javaanse cultuur hoog in aanzien staat. Alus bestaat uit verschillende componenten:
Rukun (harmonie): Dit is misschien wel de belangrijkste pijler. Rukun staat voor het streven naar eenheid en eensgezindheid binnen de familie en gemeenschap. Het gaat om het vermijden van openlijke conflicten om de sociale rust te bewaren. Hierbij speelt ook malu een grote rol; een fijngevoelig soort ‘schaamte’ die ons behoedt voor gedrag dat de ander in verlegenheid brengt of de sociale rust verstoort. Anders dan soms door buitenstaanders gedacht, is het streven naar harmonie niet een gebrek aan een eigen mening, maar een bewuste, actieve keuze om de verbinding met de ander altijd boven het eigen gelijk te plaatsen.
Hoeveel onzichtbare bagage draag jij met je mee? Doe de Quiz in het Indah* magazine Indotiteit.
