Voor de Nederlands-Indische gemeenschap

Heimwee zonder herinnering

In de nieuwe rubriek Wat generaties dragen kijkt Tamara van Witzenburg met een systemische blik naar hoe koloniale geschiedenis en migratie doorwerken in de Indische en Molukse gemeenschap.

Ik spreek de taal niet. Mijn wereld is hier gevormd. En toch zijn er momenten waarop iets in mij reageert dat ouder voelt dan ikzelf. Een spanning die ik sneller aanvoel dan anderen. De neiging om harmonie te bewaren. Om me aan te passen voordat iemand daarom vraagt. En soms is er iets anders. Moeilijker te plaatsen. Verlangen zonder richting. Heimwee. Niet naar een huis waar ik heb gewoond. Niet naar een land waar ik ben opgegroeid. Maar naar iets wat mij is voorgeleefd in flarden. In geuren. In stiltes. In verhalen die halverwege stopten. Heimwee naar iets wat ik nooit zelf heb meegemaakt. Misschien zit Indisch zijn niet alleen in wat zichtbaar is. Misschien leeft het in wat is doorgegeven. Niet alleen eten, uiterlijkheden of muziek. Maar manieren van omgaan met verlies. Met spanning. Met loyaliteit. Met afscheid nemen zonder echt afscheid te kunnen nemen.

Wat leeft er voort?
Hoe Indisch of Moluks zijn we nog? Misschien minder zichtbaar. Minder eenduidig. Minder in vorm. Maar misschien sterker in iets anders. In hoe we voelen. In hoe we verbinden. In hoe we omgaan met spanning, loyaliteit en gemeenschap. We dragen niet alleen gemis. We dragen ook eigenschappen die in die geschiedenis zijn gevormd. En misschien is heimwee geen zwakte, misschien is het een kompas. Een signaal dat er iets gezien wil worden. Dat er een geschiedenis is die nog doorwerkt. Niet om in te blijven hangen, maar om te begrijpen wat al in ons aanwezig is. Misschien zijn we niet minder Indisch of Moluks. Misschien zijn we de generatie die woorden geeft aan wat lang stil bleef. En misschien wordt wat ooit voelde als gemis, juist de basis onder hoe we vandaag richting geven. *