2026 is een bijzonder jaar voor schrijver en essayist (‘Ik vind van alles van dingen en heb op veel kritiek’) Alfred Birney (1951). Hij viert zijn 75e levensjaar. Zijn Librisprijs-winnende bestseller De Tolk van Java viert zijn tiende bestaansjaar. En zijn nieuwe roman Augustus is vers van de pers.
Je 75e verjaardag, 10 jaar De Tolk van Java én een nieuwe roman. Je uitgever vond het tijd om een ‘Birney-bom’ te droppen. Leuk voor een tweede generatie Indo, getekend door het oorlogstrauma van je pa, zoals jij.
‘Hahaha. Bij de term ‘Birney-bom’ heb ik geen enkele associatie met bommen op Hiroshima en Nagasaki of Surabaya hoor. Een paar maanden geleden sprak ik mijn uitgever over mijn nieuwe roman. Ik was het niet eens met hun titelkeuze. Ik wilde – ondanks het feit dat er al enorm veel gelijknamige romans bestaan – dat mijn boek Augustus zou gaan heten, omdat ik in die maand jarig ben en dit jaar 75 word. Het leek me geweldig als mijn nieuwe roman op mijn verjaardag zou verschijnen. Ook mijn bestseller De Tolk van Java (2016) kwam ter sprake. Die verkoopt nog altijd, en we besloten dat het tijd was voor een herdruk – de twintigste, die uitkomt op 20 augustus. Mooi, dan droppen we in augustus een Birney-bom, zei mijn uitgever.’
Je bent 75, je gezondheid is momenteel fragiel. Hoe zit je erbij? ‘Na twee hartaanvallen, een openhartoperatie en tussendoor vijf dotteroperaties, kreeg ik in april vorig jaar een mineur hersenstaminfarct. De maanden daarna was ik veel moe. Door slordigheden van mijn huisarts en het ziekenhuis is mijn revalidatie veel te traag op gang gekomen – ik lag meer te slapen dan dat ik revalideerde. Daardoor zit ik momenteel in een vervelende fase waarin ik niet veel kan doen. Mijn herstel kan nog maanden duren. Mijn uitgever zou die Birney-bom graag in een grote boekhandel in Den Haag laten ontploffen, maar ik voel dat ik daar eigenlijk de energie niet voor heb. Ik heb de I Ching (Het boek der Veranderingen, een eeuwenoud Chinees wijsheidsboek dat met behulp van symbolen en interpretaties wordt gebruikt om inzicht te krijgen in situaties, keuzes en persoonlijke ontwikkeling door zes maal drie muntjes te werpen, red.) erop gegooid om te vragen wat hierin wijsheid was. De klassieke I-Ching bestaat uit 64 hexagrammen. Ik kreeg hexagram 25, ‘De Onschuld’. Dat betekent: blijf altijd trouw aan jezelf. Als mensen iets van je willen, maar het stuit jou tegen de borst, doe dan niet wat zij willen maar wat goed is voor jou, want in feite vragen zij een offer van jouw lichaam. Als ik nu acte de présence geef bij een boekpresentatie, lig ik de dag erna in de prak, tot misschien zelfs een week. Dat is niet goed voor me. ‘De Onschuld’ zegt: luister altijd eerst naar jezelf. Daarmee had ik dus mijn antwoord.’
Mooi thema wel, ‘onschuld’.
‘Hexagram 25 krijg ik vaker, want ik ben nogal eens geneigd om dingen te doen waar ik eigenlijk niet zo’n zin in heb. Dan doe ik het toch voor die ander. Ik moet leren om vaker nee te zeggen. Mogen we je komen interviewen? Neen. Kom je optreden? Neen. Ga je een nieuwe roman schrijven? Neen. Wil je een stracciatella-ijsje eten aan de Hofvijver? JA!’
