‘Zoals altijd bij Indische gerechten, is het de volgende dag nóg lekkerder’
De Indische schrijfster Lin Scholte (1921-1997) is vooral bekend van haar literaire werken Anak kompenie en Bibi Koetis voor altijd. Dat ze ook een kookboek heeft geschreven, is niet bij iedereen bekend. Kleindochter Ilona Brook, die jarenlang zelf foodblogger was, maakt voor het eerst van haar leven pepesan volgens het recept van haar oma.
IIn 1963 werd mijn oma Lin’s inzending voor een opstelwedstrijd voor de Indische kunstkring Tong Tong met de eerste prijs bekroond. Dit was het begin van haar schrijfcarrière en ze begon te schrijven over haar jeugd in het voormalig Nederlands-Indie.
Oma’s eerste autobiografische boek Anak Kompenie, over het tangsileven, haar beschouwingen over het kazerneleven, verscheen in 1965. Er volgde een kookboek Lekker koken van Sabang tot Merauke (1972) en twee jaar later een boek over haar lievelingstante, Bibi Koetis voor altijd. Na haar derde boek Takdiran en andere verhalen (1977) wilde ze niet meer schrijven. Ze vond het welletjes geweest. Ze zocht haar rust en verdieping in het Nieuw Apostolisch geloof, waarmee ze was grootgebracht.
Oma Lin is voor mij altijd een soort van mentor, onderwijzer of docent geweest. Al van kleins af aan bracht ze mij dingen bij. Soms hield ze je liefdevol een spiegel voor, zodat je het beste uit jezelf en ook uit je leven kon halen. Nog steeds mis ik haar snuifkusjes – zoen djawa – waarbij niet daadwerkelijk een kus op de huid of lip wordt gegeven, maar op een liefdevolle manier iemands lichaamsgeur op de wang wordt opgesnoven.
Proeven
Ik herinner mij nog helder dat ik vlak bij haar in haar kleine keuken stond en ze mij zei dat je altijd moet proeven, niet een keertje, maar tijdens het hele proces. Proeven, proeven en nog eens proeven. Net zolang totdat je het lekker vindt smaken en het jouw gasten durft voor te schotelen. Zo voorkom je dat het gerecht te flauw van smaak is. Loh, ini kurang! (Huh wat, dit is niet genoeg!) Je voegt dan iets zouts, zuurs of zoets toe. Het proeven an sich gaat op een specifieke manier. De pollepel of een soetil met daaraan de boemboe strijk je over de zijkant van de hand. Dat is het vlezige, gespierde gebied aan de basis van de pink, de palmzijde van de 38 DE TWEEDE GENERATIE Oma Lin leerde mij typen op de typemachine. Oma Lin en Opa Hans vlak na de oorlog op de Dam in Amsterdam. hand. Als je met je tong de boemboe likt, dan wordt op deze manier elk gedeelte van je tong aangesproken en proef je volledig de smaaksensatie. Op 10 juni 1997, drie dagen voor haar 76ste verjaardag, is oma Lin heengegaan.
Vlak na haar overlijden prees haar mentor en dierbare vriend, schrijver en Nederlands letterkundige Rob Nieuwenhuys, in een eerbetoon haar visgerecht pepesan, die hij onvergetelijk vond. Oma leerde het van haar grootmoeder Tumirah en hoe mooi zou het zijn, dacht ik, als ik dit gerecht nu voor het eerst van mijn leven ga maken, speciaal voor Indah? Nou, ik heb het geweten.